Veranderingen - houdt het dan nooit op?

“Houdt het dan nooit op?”. Deze quote van Rachel, gespeeld door Carice van Houten in de film Zwartboek, heeft mij geraakt. Het raakt in mij de herkenning van frustratie, teleurstelling en moedeloosheid in het omgaan met veranderingen. In deze blog een perspectief over het omgaan met veranderingen.

Like Comment

“Houdt het dan nooit op?”

Deze quote van Rachel, gespeeld door Carice van Houten in de film Zwartboek, is mij altijd bijgebleven. De frustratie, teleurstelling, pijn en moedeloosheid in haar stem raakten veel herkenning. Het is de herkenning dat je hoopt dat iets voorbij is en even kunt laten bezinken wat er net daarvoor is gebeurd. Maar in plaats van bezinning word je gelijk weer in het volgende thema gezogen. 

De maatschappelijke veranderwildwaterbaan

Momenteel zitten we in zo’n maatschappelijke veranderwildwaterbaan. We zijn Corona nog niet uit of Black Lives Matters komt op, spoedwetprotesten schieten als paddestoelen uit de grond en de angst voor een volgende economische recessie staat in de wachtrij. Meegaan in deze maatschappelijke golven kan voor veel frustratie, teleurstelling en moedeloosheid zorgen. Hoe kun je daarmee omgaan? In deze blog wil ik een belangrijk recent perspectief delen hoe hiermee om te gaan. 

Accepteren van een verandering is niet genoeg

Een veelgehoorde oplossing voor het omgaan met veranderingen is dat we ze moeten accepteren. Daar zit zeker wat in. Weerstand bieden tegen een verandering kost net zoals zwemmen tegen de stroom vaak heel veel energie. Als we een verandering accepteren en dus meebewegen met de stroom, dan valt de weerstand en de daarmee gepaarde frustratie en moedeloosheid vaak weg. Dat geeft rust. 

Moet je alles accepteren?

Maar betekent het dat we alle veranderingen zo maar moeten accepteren? Moet je het bijvoorbeeld accepteren als je een nieuwe partner hebt die jou mentaal of fysiek mishandelt? Moeten we accepteren dat grote groepen mensen binnen de maatschappij systematisch worden onderdrukt en worden beoordeeld op hun huidskleur, geaardheid of religieuze opvatting? Moeten we accepteren dat mensen dit uiten door middel van vernielingen en geweld? Nee, dat lijkt me niet. Ondanks dat dit op een bepaalde manier meebewegen is met de stroom, leidt deze vorm van acceptatie tot onverschilligheid. 

De gevaren van onverschilligheid

Onverschilligheid kan een hoop schadelijke effecten hebben. Het is niet voor niets dat onverschilligheid vaak wordt meegenomen in medewerkerstevredenheidsonderzoeken. In deze onderzoeken wordt onverschilligheid vaak als een teken van zeer lage betrokkenheid en demotivatie gezien. Deze scores zien we vaak terug in organisaties waar reorganisatie na reorganisatie plaatsvindt. Die onverschilligheid ontstaat niet alleen door de angst over baanzekerheid. Het is ook het resultaat van het wantrouwen of de menselijke maat in de organisatie wel wordt gediend. Tel ik mee of gaat het alleen om de cijfers?

Maatschappelijke onverschilligheid

Eenzelfde onverschillige houding zagen we de afgelopen decennia ook sterk terug in maatschappelijke thema’s als racisme en onderdrukking. De mensen die hieronder gebukt gingen/gaan, zullen de menselijke maat ook niet hebben gevoeld. Het is geheel begrijpelijk als je gaat geloven dat de buitenwereld niets om je geeft of je niet mag. Zolang het door onverschilligheid wordt gedoogd wordt de disbalans ook in stand gehouden. 

De grote denkers van de afgelopen jaren waarschuwen allemaal voor deze collectieve onverschilligheid. 

Albert Einstein zei:

“The world will not be destroyed by those who do evil, but by those who watch them without doing anything.” 

De Ierse Nobelprijswinnaar Bernard Shaw:

“The worst sin toward our fellow creatures is not to hate them, but to be indifferent to them: that's the essence of inhumanity” 

Martin Luther King:

“Our lives begin to end the day we become silent about things that matter”

De stap uit onverschilligheid

Hoe kunnen we waken voor onverschilligheid of hieruit stappen? Het antwoord is niet eenduidig. Een antwoord heb ik gekregen uit een mail van Tibor.nl. In een van zijn mails schreef hij dat het veranderproces vaak in drie stappen gaat:

  1. Teleurstelling 
  2. Acceptatie 
  3. Omarming

De eerste twee stappen spreken voor zich. De fase van omarming wordt gekenmerkt door de situatie of verandering te zien als een kans en er iets mee te doen. Je zou dus kunnen zeggen dat het grote verschil tussen acceptatie en omarming is dat de eerste passief is en de tweede actief. 

Actie

De simpele vraag ‘wat kan ik of wat kunnen we van deze situatie leren?’ kan al helpen om van de acceptatie- naar de omarmfase te komen. Dit geldt voor reorganisaties, tot BLM en de spoedwetprotesten. Wellicht zorgt het voor nieuwe inzichten dat je niet op je plek zit of in mijn geval tot een hernieuwd inzicht hoe ongeloof bevoorrecht ik ben als hoogopgeleide blanke man. 

Op een collectief niveau kunnen we misschien leren dat heel veel mensen last hebben van systematische onderdrukking en veroordeling. Nu dat dit momentum er is, kan er ook iets aan worden gedaan. Het zou zonde zijn als het door de collectieve onverschilligheid weer de kop wordt ingedrukt. 

Maar wat de les ook mag zijn. Het betekent niets als we het niet in de praktijk brengen. Anders blijven we in de acceptatiefase. 

Actie naar de praktijk

Tegelijkertijd worstel ik zelf ook nog hoe ik BLM (hoewel ik zou zeggen: All Lives Matters) praktisch kan omarmen. Betekent dat meedoen aan demonstraties, een zwarte foto op social media zetten of m’n eigen biases onder de loep nemen? Ik ben er nog niet uit. Heb jij een praktisch voorbeeld hoe je hiermee om kunt gaan? Dan hoor ik hem heel graag! 

Jasper 

Wil jij stappen maken in je persoonlijke ontwikkeling en ben je op zoek naar een goede coach? Geen zin om uren of zelfs dagen te googlen hoe je er een kunt vinden die bij jou past? Klik dan hier

Would you like to become an Aspiring Triber?
Register for free and get directly access to premium features, such as starting conversations and following experts.

Jasper Scholten

Spreker | Auteur | Podcasthost Het Millennial Mysterie | Co-founder, Millennial Lift

Vanaf januari 2016 heb ik me fulltime verdiept in millennial en persoonlijke ontwikkeling. In deze tijd heb ik o.a. Het Millennial Mysterie geschreven en ben ik met de gelijknamige podcast begonnen. Ondertussen ook met Millennial Lift gestart omdat ik enerzijds een enorm spanningsveld zie tussen werkgevers en millennials en anderzijds omdat ik een enorme ontwikkelingbehoefte zie bij millennials, die vaak niet goed ingevuld wordt. Met Millennial Lift wil ik daar een oplossing voor bieden.
32 Contributions
15 Followers
17 Following

No comments yet.